Serial Dojrzewanie (Netflix). Dlaczego dziecko zabija? Psychoanaliza serialu.
Serial Dojrzewanie (Netflix) stawia przed nami bardzo ważne pytania. Co sprawia, że dziecko sięga po przemoc? Jakie mechanizmy psychiczne mogą prowadzić do zbrodni w tak młodym wieku? Czy możliwe jest zrozumienie czynu, który łamie społeczne i emocjonalne granice?
Artykuł ten zawiera szczegóły fabuły serialu Dojrzewanie (Netflix). Jeżeli chcesz obejrzeć go bez uprzedzeń, zrób to przed zapoznaniem się z moimi przemyśleniami.
Jako psychoanalityk biznesu od lat zadaję sobie pytania, które powracają po każdej tragedii z udziałem dziecka. Co dzieje się w psychice młodego człowieka, że dochodzi do przemocy? Co nie zostało zauważone, wysłuchane, nazwane? Dlaczego emocje eksplodują zamiast znaleźć ujście?
W pracy często spotykam się z wewnętrznym światem dzieci. Ten świat bywa odcięty od lustra drugiego człowieka. Właśnie tam pojawia się kluczowe pytanie serialu Dojrzewanie … Dlaczego dziecko zabija?
Dojrzewanie to serial Netflixa, który w social media wywołuje skrajne emocje. Pokazuje historię trzynastoletniego chłopca Jamiego, który popełnia brutalne morderstwo. Jego czyn szokuje i rodzi w widzach trudne pytania. Co doprowadziło do tragedii? Czy można zrozumieć dziecko, które zabija? A może istnieją psychiczne mechanizmy, które prowadzą do takiego czynu?
Zawsze mnie to nurtowało. Czy dzieci, które zabijają, są złe, nieszczęśliwe, pokrzywdzone? Czy cierpią na zaburzenia psychiczne? A może po prostu znalazły się w złym czasie i miejscu?
Analizowałam wiele wypowiedzi przestępców, ale w przypadku dzieci sprawa staje się szczególnie trudna. Budzi niepokój i emocje. Mimo to, uważam, że nie wolno jej ignorować, ponieważ każde takie zachowanie wymaga głębokiej analizy. Jakie mechanizmy stoją za taką przemocą? Czy przyczyną jest trauma, wychowanie, internet, rówieśnicy? A może chodzi tu o głębsze braki, takie jak pustka emocjonalna, brak granic oraz niedobór relacji, które prowadzą do tak drastycznych reakcji?
Od dekad kino próbuje pokazać świat dziecka. Pełen lęków, wyobraźni, wewnętrznych konfliktów i niezauważanego cierpienia. Jak opisuje artykuł Child Psychology and Cinema z Science and Media Museum, twórcy filmowi próbują oddać psychikę dziecka w autentyczny i poruszający sposób.
Serial Dojrzewanie wpisuje się w ten nurt. Robi to jednak z wyjątkową intensywnością, ponieważ porusza, pokazuje coś prawdziwego i bolesnego.
Przyjrzyjmy się motywom działania Jamiego. Przeanalizujmy jego kontekst ten psychiczny, rodzinny oraz społeczny. Czy ten serial naprawdę pokazuje prawdę o dziecięcej psychice?
Zostaw komentarz, jeśli temat Cię poruszył. Warto o tym rozmawiać.
Zamknięci w bańkach. Dlaczego dorośli nie widzą cierpienia dzieci?
Wokół serialu Dojrzewanie narosło wiele kontrowersji. Dla jednych to brutalny obraz przemocy wśród młodzieży i wpływu internetu. Inni skupiają się na winie rodziców, szkoły, policji. Komentarze w mediach społecznościowych pokazują, jak mocno zamykamy się w swoich bańkach, nie tylko tych internetowych. Upraszczamy do jednego czynnika złożone sytuacje tak, aby pasowały do naszej narracji. To klasyczny mechanizm dobrze znany w psychoanalizie – wyparcie. Problem polega na tym, że przez takie uproszczenia nie dostrzegamy dzieci, które żyją tuż obok nas i nie radzą sobie z rzeczywistością.
Zamiast otworzyć się na złożoność dziecięcych doświadczeń, my dorośli często wybieramy wygodne ścieżki interpretacyjne. A przecież przypadek Jamiego to system naczyń połączonych, w skład których wchodzi rodzina, szkoła, internet, relacje rówieśnicze. Dlaczego nikt nie zauważył jego cierpienia? Jak to jest, że nikt w szkole nie dostrzegł przemocy online? Serial Dojrzewanie nie daje prostych odpowiedzi, ale właśnie to czyni go ważnym głosem w dyskusji o psychice dzieci i młodzieży.
Serial pokazuje dorosłych, którzy reagują na kryzys. Pani psycholog z gotową diagnozą po trzech sesjach, policjant, który szuka odpowiedzi w relacji ze swoim synem. Tylko jedna terapeutka podchodzi do chłopca z ciekawością i bez oceny. Analizuje, nie ocenia. To pokazuje, jak ważna jest głęboka praca psychologiczna, a nie szybkie przypisanie etykiety.
Historia Jamiego to opowieść o dziecku, które mimo pozorów normalności, nosi w sobie ukryte emocjonalne cierpienie. Trauma, zaniedbanie, izolacja i przemoc emocjonalna budują wewnętrzny chaos. Mechanizmy obronne takie jak wyparcie, projekcja, rozszczepienie, mogą prowadzić do zachowań, które szokują otoczenie. Serial nie daje łatwego wytłumaczenia, ale pozwala zrozumieć, jak nierozpoznane cierpienie może doprowadzić do tragedii.
Rodzina Jamiego powiela toksyczne schematy, w których widzimy brak emocjonalnego wsparcia, ignorowanie problemów, przemoc psychiczna. Szkoła i społeczeństwo nie reagują. A przecież sygnały ostrzegawcze są obecne. Rolę katalizatora pełni internet, który może być zarówno przestrzenią rozwoju, jak i źródłem destrukcyjnych wzorców.
To nie jest serial z wartką akcją. Jego siłą jest narracyjna spójność i głęboka refleksja. Dojrzewanie zmusza do zadania sobie pytania … Ilu dzieci jeszcze nie widzimy? Ile chłopców i dziewcząt przeżywa podobne emocjonalne piekło, nie mając nikogo, kto je naprawdę usłyszy?
Psychoanalityczne źródła przemocy w serialu Dojrzewanie. Teorie Freuda, Winnicotta i Bandury
Podczas spotkania SuperBizWizja analizowaliśmy, jakie psychoanalityczne mechanizmy mogły doprowadzić Jamiego do przemocy. Serial Dojrzewanie na Netflix nie daje prostych odpowiedzi, ale pozwala zbudować własną interpretację na podstawie obserwacji bohatera i jego relacji z otoczeniem. W naszej analizie sięgnęliśmy do klasycznych teorii psychologicznych.
Zygmunt Freud wskazywał na istnienie popędu śmierci (Thanatos), który popycha człowieka do autoagresji, przemocy wobec innych. W przypadku Jamiego widać, że jego zachowania są efektem tłumionych emocji i frustracji. Podczas sesji terapeutycznej rzuca krzesłem, ale powstrzymuje się przed atakiem na terapeutkę. Ten moment ujawnia jego wewnętrzny konflikt między destrukcyjnym impulsem, a społecznymi normami.
Donald Winnicott zauważał, że dzieci, które nie otrzymują odpowiedniego wsparcia emocjonalnego, tworzą „fałszywe ja”. Osobowość podporządkowaną oczekiwaniom innych. W serialu Dojrzewanie Jamie przez długi czas ukrywa swoje cierpienie. Relacja z ojcem, w której widać napięcie i brak bliskości. W kluczowych momentach chłopiec szuka czułości, ale napotyka emocjonalną pustkę oraz niezrozumienie.
Albert Bandura wskazywał, że dzieci uczą się poprzez obserwację. Jeżeli przemoc jest obecna w ich otoczeniu, w rodzinie, szkole, internecie, zaczynają traktować ją jako akceptowalną. Jamie obserwuje agresywne reakcje ojca, przemoc w szkole i brutalność w mediach społecznościowych. Napiętnowanie przez rówieśników oraz brutalne komentarze online wzmacniają jego izolację i poczucie zagrożenia.
Serial Dojrzewanie pokazuje również, jak media społecznościowe tworzą alternatywną rzeczywistość. Nastoletnia dziewczyna, której zdjęcia krążą po sieci, zostaje zredukowana do obiektu skandalu. Społeczność zaczyna dopasowywać fakty do emocjonalnych narracji. Skutkuje to ostracyzmem, a niekiedy przemocą. Jamie nie tylko jest ofiarą cyfrowego hejtu, ale i jego świadkiem. To wpływa na jego poczucie tożsamości i granice moralne.
Symbolika filmu Dojrzewanie.
Na spotkaniu Filmo-SuperWizja omawialiśmy serial „Dojrzewanie” na Netflix, zwracając szczególną uwagę na symbolikę, która odgrywa kluczową rolę w psychologicznym rozwoju bohaterów. Symbolika w tym kontekście pełni funkcję mostu pomiędzy nieświadomymi mechanizmami obronnymi, a świadomym wyrażaniem emocji, lęków i traum. Każdy symbol, gest, przedmiot, czy sytuacja, zawierają w sobie głębsze znaczenie, które pozwalają na zrozumienie wewnętrznych konfliktów bohaterów oraz ich reakcję na zewnętrzne i wewnętrzne bodźce.
Z perspektywy psychoanalizy, symbole są nośnikami nieświadomych treści, które ujawniają się w zachowaniach i interakcjach bohaterów. Podczas naszej analizy, szczególną uwagę poświęciliśmy kilku kluczowym scenom. Skupiliśmy się na tych scenach, które ukazują, jak symbolika staje kluczem do zrozumienia emocji. Bohaterowie starają się je ukryć, jednak ostatecznie prowadzą ich do transformacji. W tym kontekście, przyjrzymy się kilku scenom, które stanowią najważniejsze symbole. Mają one kluczowe znaczenie dla interpretacji postaci oraz ich emocjonalnej przemiany.
- Gest ojca przytulającego syna – staje się symbolem przebaczenia i próby odbudowy zerwanej więzi. Wcześniejsze odsunięcie się ojca ukazuje dramat emocjonalnego zderzenia z prawdą.
- Kanapka i czekolada – symbolizują wewnętrzny konflikt Jamiego. Czekolada to to, co znane i bezpieczne. Kanapka to, co trudne do przyjęcia. Przyjęcie kanapki staje się metaforą gotowości na zmianę i otwarcie się na pomoc.
- Krzesło rzucone w gabinecie terapeutycznym – jest wyrazem emocji, które nie potrafią znaleźć ujścia. Ten akt, choć agresywny, zatrzymany w pół gestu, staje się symbolem wewnętrznej walki między impulsem, a kontrolą.
- Miejsce siedzenia terapeutki – przypomina sposób w jakim siedzą funkcjonariusze policji, symbolizując przewagę i ocenę. Zmiana tej pozycji symbolizuje chęć odbudowania relacji i zrównania poziomu władzy.
- Napis „zboczeniec” na samochodzie – to symbol stygmatyzacji i projekcji społecznych lęków. Próba jego zmazania ukazuje wstyd, a reakcje otoczenia – siłę społecznego wykluczenia.
Czy serial „Dojrzewanie” naprawdę analizuje problem? Czy tylko prowokuje?
Choć serial „Dojrzewanie” porusza ważne tematy. Dlatego warto zadać sobie pytania … Czy naprawdę oferuje pogłębioną analizę, czy tylko gra na emocjach? Czy Jamie jest ofiarą systemu, czy twórcy próbują go nadmiernie wybielić?
W ostatnich latach coraz więcej mówi się o agresji wśród młodzieży. Zarówno w szkołach, jak i w sieci. Wzrost liczby przypadków cyberprzemocy i depresji nastolatków sprawia, że temat ten staje się coraz bardziej aktualny. Serial Dojrzewanie idealnie wpisuje się w tę debatę. Pokazuje, jak trauma, presja społeczna i niewydolność systemu mogą prowadzić do przemocy. W centrum opowieści stoi chłopiec, którego zachowania wynikają z kombinacji osobistych doświadczeń i wpływu otoczenia. To prowokuje pytania o granice odpowiedzialności rodziców, szkoły i społeczeństwa.
Podobnie jak serial „Black Mirror”, ukazuje wpływ nowych technologii na psychikę młodych. Publikacja nagich zdjęć w mediach społecznościowych staje się zapalnikiem dramatu. W ten sposób Netflix podejmuje kolejną próbę zrozumienia nastolatków w cyfrowej rzeczywistości.
Cyfrowe zniekształcenie rzeczywistości i konsekwencje przemocy
Badania, które zostały opisane m.in. przez Verywell Mind, pokazują, że kontakt z przemocą w mediach może wzmacniać agresywne wzorce u młodych. Od lat analizuję, jak przestrzeń internetu wpływa na naszą psychikę. Coraz częściej szczególnie u dzieci i młodzieży obserwuję tzw. zniekształcenie cyfrowe (digital distortion). W serialu „Dojrzewanie” widać to wyraźnie. Bohaterowie interpretują rzeczywistość przez własne filtry i emocje, dodatkowo wzmacniane przez treści z sieci. Wirtualny świat staje się katalizatorem konfliktu, zaczynając od publikacji zdjęć, po hejt, stygmatyzację i kończąc na eskalacji przemocy.
Psycholog Albert Bandura podkreślał, że młodzież uczy się agresji przez obserwację. Dziś takimi wzorcami są media społecznościowe. Dlatego warto pytać … Dlaczego dzieci wolą świat online od rzeczywistego? Nie istnieje prosta odpowiedź. Przemoc, także ta przedstawiona w serialu, wynika z nakładających się czynników:
- Psychologia jednostki – Jamie nie wydaje się psychopatą, a jednak zabija. Co go do tego popycha?
- Rola otoczenia – jego ojciec reaguje agresją, pokazując, że przemoc bywa przekazywana jako sposób radzenia sobie z trudnościami.
- Hejt i izolacja – wykluczenie i stygmatyzacja (zarówno jego, jak i ojca) są głębokim źródłem cierpienia.
- Nowe technologie – zniekształcają obraz świata, zamazują granicę między tym, co realne, a tym, co przeżywane online.
Każda z tych warstw pokazuje, jak złożona jest droga do tragedii. Serial zmusza nas do refleksji, jak łatwo zamknąć się w swojej bańce. Rodzinnej, społecznej, czy cyfrowej. Czy naprawdę dostrzegamy cały obraz, zanim wydamy wyrok?
Terapeutka jako lustro i ślepa plamka systemu.
To, co wyróżnia postać terapeutki, to jej pozorna neutralność. Z jednej strony terapeutka próbuje zrozumieć Jamie’go. Z drugiej, jest częścią instytucji, która go zawiodła. W scenie przesłuchania chłopiec mówi cyt. „Nie zrobiłbym tego, gdyby nie oni.” Ale kto to są „oni”? Rówieśnicy? Rodzina? System? A może wszyscy razem, łącznie z widzami? Serial nie daje jednoznacznej odpowiedzi, ale prowokuje do autorefleksji.
Dlatego warto oglądać go nie jak thriller, ale jak lustro naszych czasów. Bo w tej historii nie chodzi tylko o winę dziecka. Chodzi o niewypowiedzianą przemoc. Przemoc, która działa milczeniem, wykluczeniem, obojętnością.
Pytania, które zostają z nami po ostatnim odcinku, brzmią … Czy naprawdę widzimy Jamie’go? Czy tylko jego czyn?
Serial Dojrzewanie. Dlaczego dziecko zabija?
Czy serial pokazał Ci Twoją bańkę, w której sama się zamknęłaś? Które momenty były dla Ciebie najbardziej niejednoznaczne?
Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzach.
Jeśli chcesz poszerzyć ten temat, warto zajrzeć do artykułu o tym – Jak słuchać, żeby słyszeć?
Źródła:
Wiedza przedstawiona w tym artykule pochodzi z własnego doświadczenia, analiz, spotkań SuperBizWizji oraz Filmo-SuperWizji.
UNICEF (2020). Done right, internet use among children can increase learning opportunities and build digital resilience.
Association of Research. Beyond Screen Time: Complex Factors Shaping Child Development. Dostęp
ScienceDaily. Digital Devices and Parental Mental Health Among Key Factors in Child Development. 25 listopada 2024. Dostęp
Cherry, Kendra. How Experience Influences Child Development, Verywell Mind. Aktualizacja: 4 marca 2024. Dostęp
